Çocuk bakım arası, emeklilik gelirini ciddi biçimde aşağı çekiyor.
Kadınlar, annelik nedeniyle verilen çocuk bakım aralarından dolayı emeklilik haklarında ciddi kayıplar yaşamaktadır.
OECD’nin emeklilik sistemlerine ilişkin güncel modellemeleri, Türkiye açısından dikkat çekici ve düşündürücü bir tablo ortaya koymaktadır.
OECD verilerine göre Türkiye’de bir kadının çocuk bakımı nedeniyle yaklaşık 5 yıl işgücünden uzak kalması, emeklilik döneminde elde edeceği toplam aylık gelirde %10’a varan bir azalmaya neden olmaktadır.
Bu kayıp, OECD ülkeleri ortalamasının yaklaşık üç katına denk gelmekte ve pek çok Avrupa ülkesinin oldukça üzerinde seyretmektedir.

Başka bir deyişle, Türkiye’de annelik emeklilik açısından ağır bir maliyete dönüşmüş durumdadır.

OECD ÜLKELERİ İLE FARK NEREDEN KAYNAKLANIYOR?

Birçok OECD ülkesinde çocuk bakımında geçirilen süreler emeklilikte sigortalı hizmet süresi olarak kabul ediliyor; devlet, annelik nedeniyle oluşan prim eksikliklerini telafi eden düzenlemelerle sistemi dengeliyor.
Türkiye’de ise:
Uzun çocuk bakım araları prim gününü azaltıyor,
Emeklilik yaşını ileriye taşıyor,
Bağlanacak aylığın önemli ölçüde düşmesine yol açıyor.
Bu yapı, kadınları hem çalışma yaşamında hem de emeklilikte kalıcı bir dezavantajla karşı karşıya bırakıyor.

DAHA UZUN YAŞAM, DAHA YÜKSEK YOKSULLUK RİSKİ

Kadınlar erkeklere kıyasla daha uzun bir yaşam sürüyor. Ancak bu uzun yaşam, emeklilik döneminde daha düşük gelirle devam ediyor.
Kadınlar daha uzun yaşıyor; ancak daha az prim günü, daha düşük ücretler ve daha uzun emeklilik süresi bir araya geldiğinde yaşlılıkta yoksulluk riski kadınlar açısından belirgin biçimde artıyor. Bunun temel nedenlerinden biri, annelik nedeniyle verilen çocuk bakım aralarının emeklilik haklarında ciddi kayıplara yol açmasıdır.
Bu durum yalnızca bireysel bir sorun değil; sosyal adalet, toplumsal eşitlik ve sosyal devlet anlayışıyla doğrudan ilgili yapısal bir mesele niteliği taşımaktadır.

“Aile Yılı”nda Açık Bir Talep: Annelik Cezalandırılmamalı

“Aile ve Nüfus 10 Yılı” ilan edilen bir dönemde anneliğin emeklilikte hak kaybına yol açması kabul edilemezdir. OECD verileri açıkça gösteriyor ki Türkiye’de çocuk bakım sorumluluğu, kadınlar için emeklilikte ciddi bir gelir kaybı anlamına gelmektedir.
Bu kaybın ortadan kaldırılması; kadınların ekonomik güvencesinin sağlanması, aile yapısının desteklenmesi ve sosyal devlet ilkesinin hayata geçirilmesi açısından gecikmeden ele alınması gereken bir politika ihtiyacıdır.